Wie zijn motor in de winter enkele weken of maanden niet gebruikt, doet er goed aan om ook naar de accu te kijken. Een stilstaande motor kan de accu langzaam ontladen. Daardoor start de motor in het voorjaar misschien niet meer, ook al werkte alles voor de stalling nog goed.
De motor accu onderhouden tijdens winterstalling draait vooral om een goede voorbereiding, een geschikte plaats en regelmatig controleren. In dit artikel lees je hoe je dat veilig en praktisch aanpakt.
Waarom een motoraccu leeg kan raken
Een accu verliest ook lading wanneer je de motor niet gebruikt. Dat gebeurt langzaam door zelfontlading. Daarnaast gebruiken sommige motoren een kleine hoeveelheid stroom terwijl ze uitgeschakeld zijn. Denk bijvoorbeeld aan een klok, een alarmsysteem of andere elektronica die op de achtergrond actief blijft.
Bij koud weer verloopt het chemische proces in de accu trager. Een gedeeltelijk lege accu heeft daardoor minder reserve wanneer je de motor weer wilt starten. Een accu die lange tijd bijna leeg blijft, kan bovendien schade oplopen. De precieze gevolgen hangen af van het type accu, de leeftijd en de staat waarin de accu verkeerde.
Alleen de motor af en toe kort starten is meestal geen goede oplossing. Tijdens een korte startbeurt krijgt de accu niet altijd genoeg tijd om de gebruikte stroom terug te krijgen. Bovendien kan de motor dan niet volledig op temperatuur komen. Een goede voorbereiding en een passende onderhoudslader zijn meestal verstandiger.
Controleer de accu voor je de motor wegzet
Begin met een eenvoudige controle voordat je de motor stalt. Kijk of de accu stevig vastzit en controleer de aansluitingen. Losse of vuile aansluitingen kunnen de stroomoverdracht verstoren. Maak vuil voorzichtig weg en zorg dat er geen vocht rond de aansluitpunten blijft staan.
Let ook op zichtbare beschadigingen. Een bolle behuizing, lekkage, scheuren of een vreemde geur zijn redenen om de accu niet zomaar opnieuw aan te sluiten. Laat in zo’n geval eerst iemand met kennis van motoraccu’s meekijken. Werk niet verder met een accu waarvan je niet zeker weet of die veilig is.
Controleer daarna de informatie van de fabrikant of van de motor. Daarin staat welk type accu is geplaatst en welke manier van laden daarbij past. Niet iedere accu vraagt om dezelfde lader. Een laadprogramma voor een conventionele accu is bijvoorbeeld niet automatisch geschikt voor een lithiumaccu.
Maak de accu en aansluitingen schoon
Vuil en vocht rond de aansluitingen kunnen voor extra weerstand zorgen. Zet de motor uit en haal de sleutel weg voordat je aan de accu werkt. Reinig de buitenkant met een droge of licht vochtige doek en maak de aansluitpunten voorzichtig schoon.
Gebruik geen metalen voorwerp waarmee je per ongeluk kortsluiting kunt veroorzaken. Raak met gereedschap niet tegelijk de plus- en minpool aan. Draag bij werkzaamheden aan een accu bij voorkeur een veiligheidsbril en houd open vuur en vonken uit de buurt.
Bij sommige accu’s kun je de aansluitingen na het schoonmaken beschermen met een geschikt middel. Volg daarbij de aanwijzingen van de fabrikant. Smeer geen willekeurig product op of tussen onderdelen als je niet weet of het daarvoor bedoeld is.
Kies tussen loskoppelen en aangesloten laten
Je kunt de accu tijdens de winterstalling in de motor laten zitten of uitbouwen. Beide opties kunnen werken, maar de juiste keuze hangt af van de motor en de beschikbare opbergruimte.
De accu aangesloten laten
Laat je de accu zitten, dan kun je vaak een geschikte onderhoudslader aansluiten. De lader houdt de spanning op peil zonder de accu voortdurend maximaal te belasten. Controleer wel of de lader geschikt is voor jouw type accu en of de aansluiting volgens de handleiding mag blijven zitten.
Een aangesloten accu vraagt extra aandacht voor de plaats van de kabels. Zorg dat de kabel niet klem komt te zitten en niet langs een heet onderdeel loopt. Leg de lader op een droge, stabiele plek met voldoende ventilatie. Bedek een werkende lader niet met kleding of andere materialen.
De accu uitbouwen
Je kunt de accu ook verwijderen en op een droge, vorstvrije plaats bewaren. Dat is handig wanneer je de motor in een koude schuur stalt of wanneer je de accu regelmatig wilt controleren. Zet de accu rechtop en plaats hem niet naast een warmtebron.
Noteer bij het loshalen welke kabel op welke pool zat als je daar niet zeker van bent. Bij het loskoppelen wordt vaak eerst de minpool verwijderd. Bij het aansluiten wordt meestal eerst de pluspool aangesloten en daarna de minpool. Volg altijd de aanwijzingen van de motorfabrikant, omdat de constructie per model kan verschillen.
Gebruik een passende onderhoudslader
Een onderhoudslader is bedoeld om een accu tijdens een langere periode van stilstand op peil te houden. Zo’n apparaat werkt anders dan alleen een korte laadbeurt met een eenvoudige lader. Het kan de laadstroom aanpassen wanneer de accu bijna vol is, maar je moet nog steeds een model kiezen dat bij de accu past.
Controleer voor gebruik de volgende punten:
- het type accu waarvoor de lader geschikt is;
- de laadspanning die de motor en accu nodig hebben;
- of de lader bedoeld is voor langdurig aangesloten gebruik;
- of de kabels en stekkers heel en droog zijn;
- of de lader beveiligd is tegen verkeerd aansluiten.
Volg de volgorde uit de handleiding van de lader. Sluit de klemmen of stekker niet willekeurig aan. Controleer ook of de lader een foutmelding geeft. Een lampje of display betekent niet automatisch dat de accu goed is; kijk daarom altijd naar de uitleg bij het apparaat.
Controleer de accu tijdens de stalling
Ook met een onderhoudslader is het verstandig om af en toe te kijken. Controleer of de stekker nog goed vastzit, of de kabel niet beschadigd is en of de accu geen tekenen van lekkage of vervorming vertoont. Kijk ook of de plaats rond de accu droog blijft.
Staat de accu los van de motor, controleer dan regelmatig de lading volgens de instructies van de fabrikant of de lader. Gebruik geen meetwaarden als absolute garantie voor de staat van de accu. Een accu kan op het eerste gezicht voldoende spanning hebben, maar onder belasting toch zwak blijken.
Een oude accu vraagt vaak meer aandacht dan een relatief nieuwe accu. Als je de motor na de winterstalling steeds moeilijker gestart krijgt, kan dat een aanwijzing zijn dat de accu zijn beste tijd heeft gehad. Blijf dan niet eindeloos laden zonder de oorzaak te onderzoeken.
Wat je beter niet kunt doen
Er zijn enkele gewoonten die logisch lijken, maar problemen kunnen geven. Start de motor bijvoorbeeld niet iedere paar dagen alleen om de accu te sparen. Een korte stationaire draai kan juist extra belasting geven zonder dat de accu voldoende wordt geladen.
Gebruik ook geen willekeurige acculader omdat die toevallig beschikbaar is. Een te hoge laadstroom of een verkeerd laadprogramma kan de accu beschadigen. Vooral bij accu’s met een andere techniek is het belangrijk dat de lader daarvoor geschikt is.
Laat een lege accu niet maandenlang liggen zonder controle. Hoe langer een accu diep ontladen blijft, hoe kleiner de kans dat normaal laden nog voldoende helpt. Laad een bevroren accu bovendien niet op. Laat hem eerst rustig op temperatuur komen en controleer of de behuizing nog heel is.
De motor weer uit de stalling halen
Verwijder eerst de lader of sluit de accu opnieuw aan volgens de voorgeschreven volgorde. Controleer daarna of alle kabels stevig vastzitten. Kijk of er geen gereedschap, doek of losse kabel in de buurt van bewegende of hete delen ligt.
Zet het contact aan en controleer de verlichting en andere elektrische functies. Start de motor vervolgens zonder lang achter elkaar door te starten. Slaat de motor niet aan, geef de startmotor dan even rust voordat je opnieuw probeert. Zo voorkom je onnodige belasting.
Werkt de accu zwak of hoor je alleen een klik, stop dan met proberen. Een accu die snel inzakt kan leeg, beschadigd of versleten zijn. Laat hem testen of laad hem volgens de juiste instructies. Kijk daarnaast of het probleem misschien door een slechte aansluiting of een andere storing wordt veroorzaakt.
Maak daarna een korte controle vóór de eerste rit
Een goed onderhouden accu is belangrijk, maar daarmee is de motor nog niet klaar voor de weg. Controleer voor de eerste rit ook de bandenspanning, remmen, verlichting, vloeistoffen en ketting. Kijk of er geen lekkage zichtbaar is en controleer of alle bedieningselementen soepel werken.
Maak eerst een korte proefrit in de buurt. Let op het starten, de verlichting en de manier waarop de motor reageert. Zo ontdek je eventuele problemen voordat je een langere route rijdt. Voor extra aandacht voor de banden kun je ook het artikel over motorbanden kiezen voor offroad rijden bekijken wanneer je met de motor onverharde wegen op wilt.
Zo houd je de accu in goede conditie
De beste aanpak begint met regelmatig gebruik en een goede laadconditie. Rijd je weinig, controleer de accu dan af en toe in plaats van te wachten tot de motor niet meer start. Houd de aansluitingen schoon en gebruik alleen materiaal dat bij jouw accu past.
Noteer eventueel wanneer je de accu hebt opgeladen en wanneer je hem weer hebt aangesloten. Dat maakt het makkelijker om terugkerende problemen te herkennen. Een accu die ondanks goed onderhoud snel leegraakt, kan aan vervanging toe zijn of wijzen op stroomverbruik dat verder gaat dan normale zelfontlading.
Door de motor accu te onderhouden tijdens winterstalling, vergroot je de kans op een probleemloze start in het voorjaar. Neem de tijd voor een controle, gebruik een geschikte lader en sla waarschuwingstekens niet over. Zo begin je het nieuwe motorseizoen veiliger en met minder onnodige vertraging.
